परिचय
चर्च (मण्डली) परमेश्वरको उद्धार योजनाको केन्द्रमा रहेको संस्था हो। पुरानो करारमा परमेश्वरले इस्राएललाई आफ्नो विशेष प्रजा बनाएर संसारमा आफ्नो महिमा प्रकट गर्नुभएको थियो भने नयाँ करारमा येशू ख्रीष्टद्वारा स्थापित चर्चलाई आफ्नो राज्यको प्रतिनिधि बनाउनुभएको छ। चर्च केवल एउटा धार्मिक संस्था, भवन, वा साप्ताहिक आराधना गर्ने स्थान मात्र होइन; यो परमेश्वरद्वारा बोलाइएका विश्वासीहरूको आध्यात्मिक परिवार हो। नयाँ करारमा चर्चलाई “ख्रीष्टको शरीर” (एफिसी १:२२–२३), “परमेश्वरको परिवार” (एफिसी २:१९), “जीवित परमेश्वरको मण्डली” (१ तिमोथी ३:१५), र “पवित्र आत्माको मन्दिर” (१ कोरिन्थी ३:१६) भनेर वर्णन गरिएको छ।
आज चर्चले अनेक चुनौतीहरूको सामना गरिरहेको छ। कतिपय चर्चहरू संख्यात्मक वृद्धि, आर्थिक सम्पन्नता, र बाहिरी सफलतालाई प्राथमिकता दिन्छन् भने कतिपयले बाइबलीय सत्यलाई कमजोर बनाएका छन्। यस परिस्थितिमा “हाम्रो चर्च कस्तो हुनु पर्दछ?” भन्ने प्रश्न अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ। चर्चको स्वरूप, उद्देश्य, सेवकाइ, र जीवनशैलीबारे बाइबलले के सिकाउँछ? प्रमुख धर्मशास्त्रीहरूले चर्चको विषयमा के विचार प्रस्तुत गरेका छन्? हाम्रो चर्च कस्तो हुनु पर्दछ ? यो विषयहरूलाइ हामी निम्न बुदाँहरूमा हेर्न सक्छाैँ ।
१. चर्च ख्रीष्ट-केन्द्रित हुनु पर्दछ
चर्चको पहिलो र सबैभन्दा महत्वपूर्ण विशेषता ख्रीष्ट-केन्द्रित हुनु हो। चर्चको स्थापना, अस्तित्व, र उद्देश्य येशू ख्रीष्टसँग सम्बन्धित छ। येशूले भन्नुभयो,
“म मेरो मण्डली निर्माण गर्नेछु, र अधोलोकका ढोकाहरूले त्यसमाथि विजय पाउनेछैनन्।” (मत्ती १६:१८)
यस पदले चर्चको वास्तविक संस्थापक येशू ख्रीष्ट हुनुहुन्छ भन्ने स्पष्ट पार्दछ। चर्च कुनै मानव संगठनको परिणाम होइन; यो परमेश्वरको योजना हो।
प्रेरित पावलले पनि लेखेका छन्,
“किनकि अरू कुनै जग बसाल्न सकिँदैन, जुन पहिले नै बसालिएको छ, अर्थात् येशू ख्रीष्ट।” (१ कोरिन्थी ३:११)
चर्चको आधार कुनै व्यक्तित्व, सम्प्रदाय, संस्कृति, वा परम्परा होइन, तर ख्रीष्ट हुनुहुन्छ। यदि चर्चले आफ्नो ध्यान ख्रीष्टबाट हटाएर मानिसहरू, कार्यक्रमहरू, वा संगठनात्मक सफलतामा केन्द्रित गर्छ भने त्यो आफ्नो वास्तविक उद्देश्यबाट विचलित हुन्छ।
धर्मशास्त्री John Stott लेख्छन्,
“The church exists for the glory of Christ and the proclamation of His gospel.”¹
अर्थात् चर्चको अस्तित्वको मूल कारण ख्रीष्टको महिमा गर्नु र उहाँको सुसमाचार प्रचार गर्नु हो।
२. चर्च परमेश्वरको वचनमा आधारित हुनु पर्दछ
स्वस्थ चर्चको दोस्रो विशेषता बाइबल-केन्द्रित हुनु हो। प्रारम्भिक चर्चको जीवनको आधार परमेश्वरको वचन थियो।
“तिनीहरू प्रेरितहरूको शिक्षामा दृढ रहन्थे।” (प्रेरित २:४२)
चर्चको आत्मिक स्वास्थ्य बाइबलप्रतिको निष्ठामा निर्भर गर्दछ। जहाँ परमेश्वरको वचनको सही प्रचार र शिक्षा हुन्छ, त्यहाँ विश्वासीहरू आत्मिक रूपमा परिपक्व हुन्छन्। तर जहाँ वचनको स्थान मानवीय दर्शन, मनोरञ्जन, वा प्रेरणादायी भाषणहरूले लिन्छन्, त्यहाँ आत्मिक कमजोरी उत्पन्न हुन्छ।
John Calvin ले चर्चका दुई मुख्य चिन्हहरू उल्लेख गर्दै भनेका छन्,
“Wherever we see the Word of God purely preached and heard, and the sacraments administered according to Christ’s institution, there it is not to be doubted, a church of God exists.”²
आज चर्चले वचनको गहिरो अध्ययन, व्याख्यात्मक प्रचार (Expository Preaching), बाइबल अध्ययन समूह, र चेलापन कार्यक्रमहरूलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ। केवल प्रेरणादायी भाषणले चर्चलाई बलियो बनाउन सक्दैन; परमेश्वरको जीवित वचनले मात्र परिवर्तन ल्याउन सक्छ।
३. चर्च प्रार्थनामय हुनु पर्दछ
प्रार्थना चर्चको जीवनशक्ति हो। प्रारम्भिक चर्चको विकासको मुख्य कारणहरू मध्ये एक निरन्तर प्रार्थना थियो।
“हामी प्रार्थना र वचनको सेवामा निरन्तर लागिरहनेछौँ।” (प्रेरित ६:४)
जब चर्चले प्रार्थना गर्छ, परमेश्वरले कार्य गर्नुहुन्छ। प्रेरितहरूको पुस्तकभरि हामी देख्छौँ कि प्रत्येक महत्वपूर्ण निर्णय, सेवकाइ, र जागृतिको पछाडि प्रार्थना थियो।
E. M. Bounds लेख्छन्,
“Prayer is not preparation for the greater work; prayer is the greater work.”³
प्रार्थनामय चर्चमा:
- परमेश्वरप्रति निर्भरता हुन्छ।
- आत्मिक जागृति हुन्छ।
- सेवकाइमा शक्ति हुन्छ।
- विश्वासीहरूको जीवन परिवर्तन हुन्छ।
आज धेरै चर्चहरू कार्यक्रमहरूमा व्यस्त छन्, तर प्रार्थनामा कमजोर छन्। बाइबलीय चर्च भनेको घुँडा टेक्ने चर्च हो।
४. चर्च प्रेम र एकताले भरिएको हुनु पर्दछ
येशूले आफ्ना चेलाहरूलाई नयाँ आज्ञा दिनुभयो:
“तिमीहरू एक-अर्कालाई प्रेम गर।” (यूहन्ना १३:३४)
उहाँले थप्नुभयो,
“यदि तिमीहरूमा आपसमा प्रेम छ भने, सबै मानिसहरूले तिमीहरू मेरा चेला हौ भनी चिन्नेछन्।” (यूहन्ना १३:३५)
चर्चको वास्तविक पहिचान भवन, संगीत, वा कार्यक्रम होइन; प्रेम हो। प्रारम्भिक चर्चमा जातीय, सामाजिक, र आर्थिक भिन्नताहरू हुँदाहुँदै पनि अद्भुत एकता थियो।
Dietrich Bonhoeffer ले भनेका छन्,
“Christian brotherhood is not an ideal which we must realize; it is rather a reality created by God in Christ.”⁴
एकतायुक्त चर्चले संसारमा ख्रीष्टको प्रेमको साक्षी दिन्छ। विभाजन, ईर्ष्या, गुटबन्दी, र प्रतिस्पर्धाले चर्चलाई कमजोर बनाउँछ।
५. चर्च पवित्र हुनु पर्दछ
चर्चलाई संसारसँग मिल्न होइन, संसारमा प्रकाश बन्न बोलाइएको छ।
“तिमीहरू पवित्र होओ, किनकि म पवित्र छु।” (१ पत्रुस १:१६)
पवित्रता केवल बाहिरी व्यवहार होइन; यो परमेश्वरप्रति समर्पित जीवन हो। चर्चले नैतिक शुद्धता, सत्यनिष्ठा, र धार्मिकताको उदाहरण प्रस्तुत गर्नुपर्छ।
J. I. Packer का अनुसार,
“The church’s calling is to display the holiness of God before the watching world.”⁵
यदि चर्च संसारको जस्तै हुन्छ भने संसारलाई परिवर्तन गर्न सक्दैन। चर्च फरक, पवित्र, र परमेश्वरको महिमा प्रकट गर्ने समुदाय हुनुपर्छ।
६. चर्च सेवामुखी हुनु पर्दछ
येशूले सेवाको आदर्श दिनुभयो:
“मानिसको पुत्र सेवा लिन होइन, सेवा गर्न आएको हो।” (मर्कूस १०:४५)
चर्चले पनि यही सेवाको भावनालाई अपनाउनुपर्छ। चर्चको जिम्मेवारी केवल आराधना सभासम्म सीमित छैन; समाजको दुःख, गरिबी, अन्याय, र पीडाप्रति संवेदनशील हुनु पनि हो।
याकूब १:२७ ले सिकाउँछ कि साँचो धर्म भनेको खाँचोमा परेकाहरूको हेरचाह गर्नु हो।
Tim Keller भन्छन्,
“The church must be a sign of God’s kingdom by serving the needs of the city.”⁶
एक स्वस्थ चर्चले गरिबहरूलाई सहयोग गर्छ, बिरामीहरूको हेरचाह गर्छ, र समाजमा आशाको सन्देश फैलाउँछ।
७. चर्च सुसमाचार प्रचारक हुनु पर्दछ
चर्चको मूल उद्देश्यहरू मध्ये एक सुसमाचार प्रचार गर्नु हो।
“यसकारण जाओ र सबै जातिहरूलाई चेला बनाओ।” (मत्ती २८:१९)
यो आदेश चर्चका लागि विकल्प होइन; आज्ञा हो। चर्चले केवल आफ्ना सदस्यहरूको हेरचाह गरेर मात्र आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्दैन। उसले हराएकाहरूलाई खोज्नुपर्छ।
David Bosch लेख्छन्,
“Mission is not merely an activity of the church; mission is the church’s very nature.”⁷
सुसमाचार प्रचार नगर्ने चर्चले आफ्नो अस्तित्वको एक महत्वपूर्ण उद्देश्य गुमाउँछ।
८. चर्च चेलापनमा केन्द्रित हुनु पर्दछ
येशूले मानिसहरूलाई केवल विश्वास गर्न मात्र होइन, चेला बन्न बोलाउनुभयो।
“तिनीहरूलाई मैले तिमीहरूलाई आज्ञा गरेका सबै कुरा पालन गर्न सिकाओ।” (मत्ती २८:२०)
धेरै चर्चहरूले सदस्यता बढाउने काम गर्छन्, तर चेलापनमा कमजोर हुन्छन्। बाइबलीय चर्चले विश्वासीहरूलाई परिपक्व बनाउँछ।
Dallas Willard का अनुसार,
“The greatest issue facing the world today is whether Christians will become disciples.”⁸
चेलापन केन्द्रित चर्चमा:
- बाइबल अध्ययन हुन्छ।
- आत्मिक मार्गदर्शन हुन्छ।
- नेतृत्व विकास हुन्छ।
- सेवकाइमा सहभागी गराइन्छ।
९. चर्च आराधनामय हुनु पर्दछ
परमेश्वरले मानिसलाई आफ्नो आराधना गर्न सृष्टि गर्नुभयो। त्यसैले चर्चको अन्तिम उद्देश्य परमेश्वरको महिमा गर्नु हो।
“साँचो आराधकहरूले आत्मा र सत्यतामा पिताको आराधना गर्नेछन्।” (यूहन्ना ४:२३)
आराधना केवल संगीत कार्यक्रम होइन; यो जीवनशैली हो। चर्चको प्रत्येक कार्य—प्रचार, सेवा, चेलापन, र सुसमाचार प्रचार—अन्ततः परमेश्वरको महिमाका लागि हुनुपर्छ।
A. W. Tozer लेख्छन्,
“Worship is the missing jewel of the evangelical church.”⁹
जहाँ साँचो आराधना हुन्छ, त्यहाँ परमेश्वरको उपस्थिति अनुभव गरिन्छ।
१०. चर्च पवित्र आत्माको शक्तिमा सञ्चालन हुनु पर्दछ
प्रारम्भिक चर्चको वृद्धि केवल मानवीय क्षमताको परिणाम थिएन। पवित्र आत्माको शक्ति उनीहरूको सेवकाइको स्रोत थियो।
“तिमीहरूले शक्ति पाउनेछौ जब पवित्र आत्मा तिमीहरूमाथि आउनुहुनेछ।” (प्रेरित १:८)
पवित्र आत्माले:
- चर्चलाई मार्गदर्शन गर्नुहुन्छ।
- वरदानहरू प्रदान गर्नुहुन्छ।
- पापको दोष देखाउनुहुन्छ।
- सुसमाचार प्रचारमा शक्ति दिनुहुन्छ।
Millard J. Erickson का अनुसार,
“The church can accomplish its mission only through the enabling power of the Holy Spirit.”¹⁰
निष्कर्ष
बाइबल र ख्रीष्टियन धर्मशास्त्रको अध्ययनले स्पष्ट रूपमा देखाउँछ कि आदर्श चर्च ख्रीष्ट-केन्द्रित, वचनमा आधारित, प्रार्थनामय, प्रेमपूर्ण, एकतायुक्त, पवित्र, सेवामुखी, सुसमाचार प्रचारक, चेलापन केन्द्रित, आराधनामय, र पवित्र आत्माद्वारा निर्देशित हुनु पर्दछ। चर्चको महानता भवनको आकार, सदस्यहरूको संख्या, वा आर्थिक स्थितिबाट मापन गरिँदैन; बरु परमेश्वरप्रतिको निष्ठा, बाइबलीय सत्यप्रतिको प्रतिबद्धता, र ख्रीष्टको स्वरूपमा परिवर्तन भएका विश्वासीहरूको जीवनबाट मापन गरिन्छ।
आज प्रत्येक स्थानीय चर्चले आफैलाई बाइबलको प्रकाशमा जाँच्न आवश्यक छ। यदि चर्चले ख्रीष्टलाई केन्द्रमा राख्छ, वचनमा स्थिर रहन्छ, प्रार्थनामा समर्पित हुन्छ, प्रेम र सेवामा बढ्छ, र सुसमाचारको मिशनमा सक्रिय रहन्छ भने त्यो चर्च परमेश्वरको उद्देश्यअनुसारको चर्च बन्न सक्छ।
Footnotes
- John Stott, The Living Church (Downers Grove, IL: InterVarsity Press, 2007), 23.
- John Calvin, Institutes of the Christian Religion, trans. Henry Beveridge (Peabody, MA: Hendrickson, 2008), 1023.
- E. M. Bounds, Power Through Prayer (Grand Rapids, MI: Baker Books, 1991), 8.
- Dietrich Bonhoeffer, Life Together (New York: HarperOne, 1954), 21.
- J. I. Packer, Rediscovering Holiness (Ann Arbor, MI: Servant Publications, 1992), 31.
- Timothy Keller, Center Church (Grand Rapids, MI: Zondervan, 2012), 173.
- David J. Bosch, Transforming Mission (Maryknoll, NY: Orbis Books, 1991), 372.
- Dallas Willard, The Great Omission (San Francisco: HarperSanFrancisco, 2006), 61.
- A. W. Tozer, Whatever Happened to Worship? (Camp Hill, PA: Christian Publications, 1995), 14.
- Millard J. Erickson, Christian Theology (Grand Rapids, MI: Baker Academic, 2013), 1051.
