प्रधान पूजाहारी मल्कीसेदेक (हिब्रू ७:१–२८)
हिब्रूको पुस्तकको मुख्य उद्देश्य येशू ख्रीष्ट सबैभन्दा महान् हुनुहुन्छ भन्ने कुरा प्रमाणित गर्नु हो। उहाँ स्वर्गदूतहरूभन्दा महान् हुनुहुन्छ, मोशाभन्दा महान् हुनुहुन्छ, यहोशूपेक्षा महान् हुनुहुन्छ, र हारूनको पूजाहारीपनभन्दा पनि उच्च तथा सिद्ध प्रधान पूजाहारी हुनुहुन्छ। विशेष गरी हिब्रू अध्याय ७ मा लेखकले येशू ख्रीष्टको प्रधान पूजाहारीपनलाई प्रमाणित गर्न मल्कीसेदेकको उदाहरण प्रस्तुत गरेका छन्। पुरानो करारअनुसार प्रधान पूजाहारी बन्नका लागि लेवी कुल, विशेष गरी हारूनको वंशबाट हुनुपर्ने व्यवस्था थियो (प्रस्थान २८:१; गन्ती १८:१–७)। तर येशू ख्रीष्ट यहूदाको कुलबाट जन्मनुभएको थियो (हिब्रू ७:१४)। त्यसैले यहूदीहरूका लागि उहाँ प्रधान पूजाहारी कसरी हुन सक्नुहुन्थ्यो भन्ने प्रश्न स्वाभाविक थियो। यही प्रश्नको उत्तर दिन हिब्रूका लेखकले भजन ११०:४ उद्धृत गर्दै येशू हारूनको होइन, तर मल्कीसेदेकको दर्जाअनुसार सधैँभरि प्रधान पूजाहारी हुनुहुन्छ भनेर प्रमाणित गर्छन्।
मल्कीसेदेक को हुन्?
मल्कीसेदेकको नामको अर्थ “धार्मिकताको राजा” हो (हिब्रू ७:२)। उहाँ शालेमका राजा हुनुहुन्थ्यो, जसलाई पछि यरूशलेम भनियो। “शालेम” शब्दको अर्थ “शान्ति” भएकाले उहाँलाई “शान्तिका राजा” पनि भनिएको छ। उत्पत्ति १४:१७–२४ अनुसार जब अब्राहामले चार जना राजाहरूलाई पराजित गरेर आफ्नो भतिजा लूतलाई उद्धार गरी फर्किरहेका थिए, तब मल्कीसेदेक रोटी र दाखमद्य लिएर अब्राहामलाई भेट्न आए। उनले अब्राहामलाई सर्वोच्च परमेश्वरको नाममा आशिष दिए, र अब्राहामले आफ्ना सबै विजयका मालमध्ये दशांश अर्पण गरे। यो घटनाबाहेक मल्कीसेदेकको जन्म, मृत्यु, बाबु, आमा वा वंशावलीको बारेमा बाइबलले कुनै विवरण दिएको छैन। यही कारणले उहाँको विषयमा विभिन्न मतहरू पाइन्छन्। केही प्रारम्भिक मण्डलीका विद्वानहरूले उहाँलाई स्वर्गदूत, पवित्र आत्मा वा ख्रीष्टको प्रत्यक्ष रूप माने पनि अधिकांश रूढिवादी ख्रीष्टियन विद्वानहरूको निष्कर्षमा मल्कीसेदेक वास्तविक ऐतिहासिक व्यक्ति थिए, जो सर्वोच्च परमेश्वरका पूजाहारी तथा शालेमका राजा थिए। हिब्रूका लेखकले उहाँलाई ख्रीष्टको प्रतिरूप (Type of Christ) को रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।
मल्कीसेदेकको पूजाहारीपन किन विशेष थियो?
मल्कीसेदेकको पूजाहारीपन लेवीहरूको पूजाहारीपनभन्दा धेरै उच्च थियो। पहिलो, उहाँ राजा र पूजाहारी दुवै हुनुहुन्थ्यो, जबकि लेवीहरू केवल पूजाहारी मात्र थिए। येशू ख्रीष्ट पनि राजा र प्रधान पूजाहारी दुवै हुनुहुन्छ (जकरिया ६:१२–१३)। दोस्रो, मल्कीसेदेकको पूजाहारीपन कुनै वंशावलीमा आधारित थिएन। बाइबलमा उहाँका बाबु, आमा वा सन्तानको उल्लेख छैन (हिब्रू ७:३)। यसको अर्थ उहाँको पूजाहारीपन कुनै मानव वंशबाट प्राप्त भएको होइन भन्ने हो। त्यसैगरी येशू ख्रीष्टको पूजाहारीपन पनि मानव वंशबाट होइन, तर परमेश्वरको शपथद्वारा स्थापित भएको हो (हिब्रू ७:२०–२२)। तेस्रो, मल्कीसेदेक अब्राहामभन्दा महान् थिए, किनकि अब्राहामले उहाँलाई दशांश दिए र उहाँबाट आशिष पाए (हिब्रू ७:४–७)। बाइबलले स्पष्ट रूपमा भन्छ, “सानालाई ठूलाले आशिष दिन्छ।” चौथो, लेवीहरू अब्राहामका सन्तान भएकाले हिब्रूका लेखकका अनुसार उनीहरूले पनि आफ्ना पुर्खा अब्राहाममार्फत मल्कीसेदेकलाई दशांश दिएका जस्तै भयो (हिब्रू ७:९–१०)। यसले मल्कीसेदेकको पूजाहारीपन लेवीहरूको भन्दा उच्च थियो भन्ने प्रमाणित गर्दछ।
किन नयाँ प्रधान पूजाहारीको आवश्यकता पर्यो?
यदि लेवीहरूको पूजाहारीपनद्वारा मानिसले सिद्धता प्राप्त गर्न सक्थे भने अर्को प्रकारको प्रधान पूजाहारीको आवश्यकता पर्दैनथ्यो (हिब्रू ७:११)। तर लेवीहरूको पूजाहारीपन अस्थायी थियो। उनीहरू आफैँ पनि पापी भएकाले पहिले आफ्नै पापको निम्ति बलिदान चढाउनुपर्थ्यो अनि मात्र जनताको निम्ति बलिदान चढाउन सक्थे (लेवी १६:६; हिब्रू ५:१–३)। उनीहरूले चढाउने पशुबलिले मानिसको पाप पूर्ण रूपमा हटाउन सक्दैनथ्यो (हिब्रू १०:१–४)। साथै उनीहरू मृत्युका कारण सधैँ पूजाहारी रहन सक्दैनथे, त्यसैले निरन्तर नयाँ पूजाहारी नियुक्त गर्नुपर्थ्यो (हिब्रू ७:२३)। यी सबै कमजोरीहरूका कारण परमेश्वरले मल्कीसेदेकको दर्जाअनुसार नयाँ प्रधान पूजाहारी उठाउनु आवश्यक ठहराउनुभयो।
येशू ख्रीष्टको प्रधान पूजाहारीपन
येशू ख्रीष्टको पूजाहारीपन हारूनको भन्दा महान् छ। उहाँ पापरहित हुनुहुन्छ (हिब्रू ४:१५), त्यसैले आफ्नै पापको निम्ति बलिदान चढाउनुपरेन। उहाँले पशुको रगत होइन, आफ्नै रगतद्वारा एकै पटक सधैँका लागि प्रायश्चित गर्नुभयो (हिब्रू ९:११–१४; ९:२४–२८)। उहाँ मरेर फेरि जीवित हुनुभयो, त्यसैले उहाँको पूजाहारीपन कहिल्यै समाप्त हुँदैन (हिब्रू ७:२४–२५)। उहाँ अहिले पनि परमेश्वरको दाहिने हातमा बस्नुहुन्छ र विश्वासीहरूका निम्ति मध्यस्थता गरिरहनुभएको छ (रोमी ८:३४; हिब्रू ७:२५)। यसैले उहाँ पूर्ण, सिद्ध र अनन्त प्रधान पूजाहारी हुनुहुन्छ।
प्रधान पूजाहारीको कार्य
पुरानो करारमा प्रधान पूजाहारी इस्राएलीहरू र परमेश्वरका बीचको मध्यस्थकर्ता थिए। उनीहरूले मानिसका पापका निम्ति बलिदान चढाउँथे, परमेश्वरको सामु जनताको प्रतिनिधित्व गर्थे र वर्षमा एक पटक महापवित्र स्थानमा प्रवेश गरेर सम्पूर्ण राष्ट्रका निम्ति प्रायश्चित गर्थे (लेवी १६)। तर नयाँ करारमा येशू ख्रीष्ट नै हाम्रो एकमात्र प्रधान पूजाहारी र मध्यस्थकर्ता हुनुहुन्छ (१ तिमोथी २:५)। अब हामीले कुनै मानव पूजाहारीद्वारा होइन, येशू ख्रीष्टद्वारा सिधै परमेश्वरको उपस्थितिमा आउन सक्छौं (हिब्रू ४:१४–१६)।
निष्कर्ष
हिब्रू अध्याय ७ ले स्पष्ट रूपमा देखाउँछ कि मल्कीसेदेकको पूजाहारीपन लेवीहरूको भन्दा महान् थियो, र येशू ख्रीष्ट त्यसै दर्जाअनुसार अनन्त प्रधान पूजाहारी हुनुहुन्छ। उहाँ राजा पनि हुनुहुन्छ, पूजाहारी पनि हुनुहुन्छ, मध्यस्थकर्ता पनि हुनुहुन्छ र उद्धारकर्ता पनि हुनुहुन्छ। उहाँको बलिदान पूर्ण, पर्याप्त र सधैँका लागि प्रभावकारी छ। त्यसैले प्रत्येक विश्वासीले आफ्नो विश्वास कुनै मानव पूजाहारी वा धार्मिक कर्ममा होइन, तर येशू ख्रीष्टको सिद्ध बलिदान र अनन्त पूजाहारीपनमा राख्नुपर्छ। उहाँद्वारा नै हामी परमेश्वरसँग मेलमिलाप, पापको क्षमा, अनन्त जीवन र परमेश्वरसँगको जीवित सम्बन्ध प्राप्त गर्छौं।
