मानिसहरूले प्रायः एउटा प्रश्न सोध्छन् “यदि परमेश्वरलाई देख्न सकिँदैन भने उहाँ कसरी वास्तविक र व्यक्तिगत हुन सक्नुहुन्छ ?” धेरै मानिसहरूलाई लाग्छ कि कुनै व्यक्ति हुनको लागि शरीर, अनुहार, वा दृश्य स्वरूप हुनुपर्छ। तर बाइबलले सिकाउने परमेश्वर केवल कुनै शक्ति, ऊर्जा, वा निराकार प्रभाव मात्र होइन; उहाँ जीवित, सचेत, प्रेममय, र सम्बन्ध राख्ने व्यक्तिगत परमेश्वर हुनुहुन्छ।
“परमेश्वर अवैयक्तिक ‘शक्ति’ नभएर व्यक्तित्व सम्पन्न व्यक्ति हुनुहुन्छ । उहाँसित ज्ञान, शक्ति, इच्छा अनि भावना छ । मानिस जातिको पनि ज्ञान, शक्ति, इच्छा अनि भावना हुन्छ । तर यसको अर्थ परमेश्वर मानिस जस्तो हुनुहुन्छ भन्ने हुँदैन (होशे ११ः९) । यसको विपरीत यी गुणहरु परमेश्वरमा भएका हुनाले मानिसमा पनि विद्यमान छन्, किनकि मानिस परमेश्वरको स्वरुपमा सृष्टि गरिएको छ (उत्पत्ति १ः२६) परमेश्वर आत्मा हुनुहुन्छ, यसकारण अदृश्य हुनुहुन्छ (यूहन्ना ४ः२४, रोमी १ः२०,१ तिमोथी १ः१७, हिब्रू ११ः२७) ।
परमेश्वर अदृश्य हुनुहुन्छ भन्ने अर्थ के हो ?
बाइबल अनुसार परमेश्वर आत्मा हुनुहुन्छ।
“परमेश्वर आत्मा हुनुहुन्छ।” — यूहन्ना ४:२४
आत्मा भएको कारण परमेश्वर भौतिक शरीरमा सीमित हुनुहुन्न। उहाँलाई हाम्रो प्राकृतिक आँखाले पूर्ण रूपमा देख्न सकिँदैन।
जस्तै:
- हावा देखिँदैन, तर यसको प्रभाव महसुस हुन्छ।
- प्रेम देखिँदैन, तर अनुभव गर्न सकिन्छ।
- बुद्धि वा चेतना आँखाले देखिँदैन, तर त्यसको अस्तित्व वास्तविक हुन्छ।
त्यसै गरी परमेश्वर अदृश्य भए पनि उहाँको उपस्थिति, कार्य, प्रेम, र शक्ति संसारमा प्रकट हुन्छ।
बाइबलले भन्छ:
“कसैले पनि कहिल्यै परमेश्वरलाई देखेको छैन।” — यूहन्ना १:१८
यसको अर्थ परमेश्वर अस्तित्वहीन हुनुहुन्छ भन्ने होइन, तर उहाँ मानव दृष्टिभन्दा उच्च हुनुहुन्छ।
मानवीय भाषाले शारीरिक आकृति नभएको कुनै व्यक्तिको बर्णन गर्न नसक्ने भएकाले परमेश्वरको विषयमा बर्णन सही रुपले गर्नलाई बाइबलले अरु चित्रहरु तुलनात्मक कुराहरु प्रयोग गर्नुपरेको हो । परमेश्वर केवल एक व्यक्ति मात्र हुनुहुन्न तर विश्वासीहरु उहाँसितको एउटा व्यक्तिगत सम्बन्धप्रति यति सचेत हुन्छन् कि उनीहरुले सामुहिक रुपमा उहाँलाई ‘हाम्रा परमेश्वर’ अनि व्यक्तिगत रुपमा ‘मेरो परमेश्वर’ भन्न सक्छन् (प्रेरित २ः३९, फिलिप्पी ४ः१९) ।” यस्तै परमेश्वर व्यक्तिगत हुनुहुन्छ र पनि उहाँ अपरिवर्तनीय हुनुहुन्छ वा परिवर्तन नहुने परमेश्वर हुनुहुन्छ । अझ स्पष्ट सँग भन्दा परमेश्वर मानिसहरु जस्तै व्यक्तिगत हुनुहुन्छ तापनि मानिस झै परिवर्तन हुने हुनुहुन्न । “परमेश्वर तार्किक स्वसचेत र आफै निर्णय गर्न सक्ने बुद्धिमान् नैतिक अस्तित्व हुनुहुन्छ ।” परमेश्वर एक व्यक्ति पनि हुनुहुन्छ, उहाँ “यस्तो व्यक्ति हो, जसमा विचार गर्ने, अनुभव गर्ने र निर्णय गर्ने शक्ति हुन्छ । परमेश्वरको शरीर नभएर पनि उहाँको बुद्धि र विचार, अनुभव र तर्क गर्नसक्ने शक्ति अवश्य पनि छ ।
“व्यक्तिगत” हुनु भनेको के हो ?
जब हामी “व्यक्तिगत” भन्ने शब्द प्रयोग गर्छौं, त्यसको अर्थ:
- सोच्ने क्षमता हुनु
- इच्छा हुनु
- भावना हुनु
- सम्बन्ध राख्न सक्नु
- प्रेम गर्न सक्नु
- बोल्न र सुन्न सक्नु
यी गुणहरू व्यक्तित्वका चिन्ह हुन्।
यदि परमेश्वरसँग यी गुणहरू छन् भने उहाँ व्यक्तिगत हुनुहुन्छ, चाहे उहाँ अदृश्य नै किन नहुनुहोस्।
परमेश्वर व्यक्तिगत हुनुहुन्छ भन्ने बाइबलीय आधारहरु
१. परमेश्वर बोल्नुहुन्छ, त्यसैले उहाँ व्यक्तिगत हुनुहुन्छ
बाइबलभरि परमेश्वर मानिसहरूसँग बोल्नुहुन्छ।
- आदमसँग बोल्नुभयो
- नूहसँग बोल्नुभयो
- अब्राहामसँग बोल्नुभयो
- मोशासँग बोल्नुभयो
- अगमवक्ताहरूमार्फत बोल्नुभयो
बोल्ने क्षमता केवल व्यक्तित्व भएको अस्तित्वसँग हुन्छ। कुनै निर्जीव शक्ति वा ऊर्जा बोल्दैन। उदाहरणका लागि:
- बिजुलीमा शक्ति हुन्छ, तर त्यसले तपाईंलाई प्रेम गर्दैन।
- गुरुत्वाकर्षणले काम गर्छ, तर त्यसले तपाईंको प्रार्थना सुन्दैन।
तर परमेश्वरले सुन्नुहुन्छ, बोल्नुहुन्छ, निर्देशन दिनुहुन्छ। यसले उहाँ व्यक्तिगत हुनुहुन्छ भन्ने देखाउँछ।
२. परमेश्वर प्रेम गर्नुहुन्छ
बाइबलमा मा लेखिएको छ:
“परमेश्वर प्रेम हुनुहुन्छ।” — १ यूहन्ना ४:८
प्रेम एउटा गहिरो व्यक्तिगत गुण हो। प्रेम गर्नको लागि चेतना, इच्छा, र सम्बन्ध चाहिन्छ। यदि परमेश्वर केवल “ऊर्जा” मात्र हुनुहुन्थ्यो भने उहाँले प्रेम गर्न सक्नुहुन्न थियो।
परमेश्वरले संसारलाई प्रेम गर्नुभयो, मानिसलाई आफ्नै स्वरूपमा बनाउनुभयो र मानिससँग सम्बन्ध चाहनुभयो । यसैले उहाँ व्यक्तिगत परमेश्वर हुनुहुन्छ।
३. परमेश्वरले प्रार्थना सुन्नुहुन्छ
विश्वास गर्ने मानिसहरूले किन प्रार्थना गर्छन् ? किनकि परमेश्वर सुन्नुहुन्छ भन्ने विश्वास हुन्छ। बाइबलमा धेरै ठाउँमा परमेश्वरले मानिसहरूको पुकार सुन्नुभएको देखिन्छ।
- हन्नाको प्रार्थना
- दाउदको पुकार
- एलियाको प्रार्थना
- प्रारम्भिक मण्डलीको प्रार्थना
सुन्नु, बुझ्नु, उत्तर दिनु यी सबै व्यक्तिगत अस्तित्वका चिन्ह हुन्। यदि परमेश्वर केवल एउटा ब्रह्माण्डीय शक्ति मात्र हुनुहुन्थ्यो भने उहाँसँग व्यक्तिगत संवाद सम्भव हुने थिएन।
४. परमेश्वरसँग भावना छ
बाइबलमा परमेश्वर दया गर्नुहुन्छ, करुणा देखाउनुहुन्छ, रिसाउनुहुन्छ, आनन्दित हुनुहुन्छ र दुःखी हुनुहुन्छ । यी सबै व्यक्तिमा हुने गुणहरू हुन् ।उदाहरण:
“पवित्र आत्मालाई दुःखी नपार।” — एफिसी ४:३०
दुःखी हुन सक्ने अस्तित्व व्यक्तित्व भएको हुन्छ। यसले परमेश्वर भावनाशून्य शक्ति होइन, जीवित व्यक्ति हुनुहुन्छ भन्ने देखाउँछ।
५. मानिस परमेश्वरको स्वरूपमा सृष्टि गरिएको हो
उत्पत्ति १:२७ अनुसार:
“परमेश्वरले मानिसलाई आफ्नै स्वरूपमा बनाउनुभयो।”
यसको अर्थ मानिस परमेश्वरजस्तै नैतिक चेतना भएको, सम्बन्ध राख्ने, प्रेम गर्ने, सोच्ने र निर्णय गर्ने प्राणी हो। यदि मानिस व्यक्तिगत प्राणी हो भने, मानिसलाई बनाउनुभएको परमेश्वर झन् महान् व्यक्तिगत अस्तित्व हुनुहुन्छ। कारण व्यक्तित्वहीन कारणबाट व्यक्तित्वयुक्त परिणाम आउँदैन।
६. येशू ख्रीष्ट परमेश्वरको पूर्ण प्रकाश हुनुहुन्छपरमेश्वर अदृश्य हुनुहुन्छ, तर येशू ख्रीष्टमार्फत उहाँलाई प्रकट गर्नुभयो।
येशूले भन्नुभयो:
“जसले मलाई देखेको छ, उसले पितालाई देखेको छ।” — यूहन्ना १४:९
यसको अर्थ येशूमा परमेश्वरको स्वभाव प्रकट भयो र परमेश्वरको प्रेम, दया, पवित्रता, र सत्य येशूमा देखियो।
कलस्सी १:१५ ले भन्छ:
“उहाँ अदृश्य परमेश्वरको प्रतिरूप हुनुहुन्छ।”
अर्थात् अदृश्य परमेश्वर येशूमा मानिसहरूमाझ प्रकट हुनुभयो।
७. परमेश्वर सम्बन्ध चाहनुहुन्छ
बाइबलको मुख्य सन्देश नै परमेश्वर र मानिसबीचको सम्बन्ध हो। परमेश्वर मानिससँग हिँड्न चाहनुहुन्छ, संगति गर्न चाहनुहुन्छ र प्रेमपूर्ण सम्बन्ध चाहनुहुन्छ । उहाँले मानिसलाई रोबोटजस्तो बनाउनुभएन; स्वतन्त्र इच्छा दिनुभयो ताकि प्रेम साँचो होस्। यसैले परमेश्वरको उद्देश्य केवल शासन गर्नु होइन, सम्बन्ध राख्नु हो।
८. अदृश्य हुनु र व्यक्तिगत हुनु विरोधाभास होइन
धेरै मानिसहरू सोच्छन्:
“देखिँदैन भने कसरी व्यक्ति हुन सक्छ ?”
तर वास्तविकतामा धेरै महत्त्वपूर्ण कुराहरू अदृश्य छन्, आत्मा, प्रेम, बुद्धि र भावनाहरू देखिँदैनन्, तर वास्तविक छन्। त्यसैले अदृश्य हुनु भनेको अवास्तविक वा व्यक्तिगत नभएको होइन। परमेश्वर भौतिक सीमाभन्दा माथि हुनुहुन्छ, त्यसैले उहाँलाई आँखाले पूर्ण रूपमा देख्न सकिँदैन; तर उहाँ मानिससँग बोल्ने, प्रेम गर्ने, मार्गदर्शन गर्ने, र सम्बन्ध राख्ने जीवित व्यक्तिगत परमेश्वर हुनुहुन्छ।
९. पवित्र आत्माद्वारा परमेश्वरको व्यक्तिगत कार्यपवित्र आत्माले:
- सिकाउनुहुन्छ
- सम्झाउनुहुन्छ
- सान्त्वना दिनुहुन्छ
- अगुवाइ गर्नुहुन्छ
यी सबै व्यक्तिगत कार्यहरू हुन्। यूहन्ना १४:२६ मा येशूले पवित्र आत्मालाई “सहायक” भन्नुभयो। यसले परमेश्वर मानिसको जीवनमा व्यक्तिगत रूपमा कार्य गर्नुहुन्छ भन्ने देखाउँछ।
परमेश्वर अदृश्य हुनुहुन्छ किनकि उहाँ आत्मा हुनुहुन्छ। तर उहाँ कुनै निर्जीव शक्ति, ऊर्जा, वा कल्पना मात्र होइन। बाइबल अनुसार उहाँ बोल्नुहुन्छ, प्रेम गर्नुहुन्छ, सुन्नुहुन्छ, इच्छा राख्नुहुन्छ, भावना प्रकट गर्नुहुन्छ, सम्बन्ध चाहनुहुन्छ, मानिसलाई मार्गदर्शन गर्नुहुन्छ । सबैभन्दा महान् रूपमा उहाँ येशू ख्रीष्ट मार्फत प्रकट हुनुभयो। त्यसैले परमेश्वर अदृश्य भए पनि उहाँ जीवित, वास्तविक, प्रेममय, र व्यक्तिगत परमेश्वर हुनुहुन्छ, जसले मानिससँग सम्बन्ध राख्न चाहनुहुन्छ।
बाइबलले प्रकट गर्छ, कि उहाँले अरुहरुसँग कुरा गर्नुहुन्छ र उहाँले निर्णयहरु बनाउनुहुनछ । यी सबै एक व्यक्तिमा हुने स्वभाव वा चरित्रहरु हुन् । यसैले परमेश्वर व्यक्तिगत परमेश्वर हुनुन्छ ।” परमेश्वर व्यक्तिगत हुनुहुन्छ भन्दा कहिले काही हामी परमेश्वरलाई हामी मानिसहरु जस्तैको रुपमा तुलना गर्दछौँ । उहाँमा मानिसमा भएको गुणहरु छ तर यसको अर्थ यो होइन कि परमेश्वर मानिस हुनुहुन्छ । परमेश्वरले मानिसलाई बनाउनु भएको हो मानिसले परमेश्वरलाई होइन । (तर फेरी हामीले ध्यान दिनु पर्दछ । परमेश्वर मानिस होइन भन्दा येशू ख्रीष्ट पनि परमेश्वर होइन भन्न चाहिँ मिल्दैन किनकि येशू हामीहरुको लागि मानिस भएर आउनु भएको हो भनेर बाइबलले हामीलाई बताउँछ । येशू मानिस भएर परमेश्वर हुनु भएको होइन तर परमेश्वर भएर नै मानिस हुनुहुभएको हो । अर्थात उहाँ मानिस हुदाँ पनि उहाँ परमेश्वर नै हुनुहुन्थ्यो । (मैले यहाँ परमेश्वर पिता र पुत्र परमेश्वर एकै व्यक्ति हो भन्ने कुरा गरेको छैन))“हामीहरु जस्तै परमेश्वर समय, ठाउँ र प्राकृतिक नियमहरुबाट सीमित हुनुहुन्न । उहाँ सधैभरी हुनुहुन्छ र हुनेहुनेछ । उहाँ सबै ठाउँमा हुनुहुन्छ । उहाँ सबै कुरा जान्नुहुन्छ र जे कुरा पनि गर्न सक्नुहुन्छ । कोही कोहीले विश्वास गर्छन्, कि परमेश्वर नै संसारलाई अधीन गर्ने अव्यक्तिगत दबाउ अथवा असलको निम्ति प्रभाव पार्ने शक्ति हुनुहुन्छ । हामीलाई थाहा छ कि परमेश्वर व्यक्ति हुनुहुन्छ, किनभने उहाँ विचार गर्नुहुन्छ, अनुभव गर्नुहुन्छ र काम गर्नुहुन्छ । वास्तवमा बाइबलले सिकाउँछ कि परमेश्वर एकमात्र हुनहुुन्छ जो तीन व्यक्तित्वमा हुनुहुन्छ, अथवा त्रिएक परमेश्वर । परमेश्वर पिता, परमेश्वर पुत्र र परमेश्वर पवित्र आत्मा, स्वभावमा , शक्तिमा र उद्देश्यमा एकै हुनुहुन्छ । उहाँहरु एकै व्यक्ति एकै परमेश्वरजस्तै पूर्ण मिलापमा काम गर्नुहन्छ ।
स्रोतहरू
- फ्लेमिङ, डन्, ब्रीज सचित्र बाइबल शब्दकोश,(काठमाण्डौँः जीएफए प्रकाशन,२०१४) पेज, २८४।
- विलियम, डेरेक, बाइबल शब्दकोश, (काठमाण्डौँः सामदान प्रकाशन,२०००)पेज,३४५।
- ऊडवर्थ सी.फ्लोवाइड, डंकन, डी, डेविट, सत्यताको कुनेढुङ्गो (काठमाण्डौँःआई.सी.आई युनिभर्सिटी, २००४), पेज,२१ ।
- जीवनका गम्भीर प्रश्नहरु, (काठमाण्डौँः आई.सी.आई युनिभर्सिटी,२०१९)पेज, १९।
