जब पवित्र धर्मशास्त्र बोल्दछ...

बाइबल

बाइबल आज पनि सान्दर्भिक छ ?

बाइबल आज पनि सान्दर्भिक छ ?

आजको विज्ञान, प्रविधि, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), सामाजिक सञ्जाल र तीव्र परिवर्तनको युगमा धेरै मानिसहरूले प्रश्न गर्छन् “हजारौं वर्ष पुरानो बाइबल आज पनि सान्दर्भिक छ त?” ख्रीष्टियन दृष्टिकोणबाट हेर्दा बाइबल केवल प्राचीन पुस्तक मात्र होइन, परमेश्वरको जीवित वचन हो, जसले हरेक युगका मानिसहरूलाई सत्य, मार्गदर्शन र आशा प्रदान गर्छ। १. बाइबलले मानव स्वभावको सत्य चित्रण गर्छ समय बदलिन्छ, प्रविधि बदलिन्छ, तर मानिसको आधारभूत स्वभाव उस्तै रहन्छ। आज पनि मानिस प्रेम, शान्ति, क्षमा, अर्थपूर्ण जीवन र आशाको खोजीमा छ। साथै लोभ, घृणा, ईर्ष्या, स्वार्थ र पापका समस्याहरू पनि यथावत् छन्। बाइबलले यी सबै विषयहरूको यथार्थ चित्रण गर्दछ। त्यसैले यसको सन्देश आज पनि…
Read More
सन् ३२५ को नाइसिया परिषद्: चर्च, राजनीति र धर्मशास्त्रबीचको ऐतिहासिक संघर्ष

सन् ३२५ को नाइसिया परिषद्: चर्च, राजनीति र धर्मशास्त्रबीचको ऐतिहासिक संघर्ष

परिचय नाइसिया परिषद् मानव सभ्यताको धार्मिक तथा राजनीतिक इतिहासमा अत्यन्त महत्वपूर्ण घटनामध्ये एक मानिन्छ। सन् ३२५ मा आयोजित यस विशाल धार्मिक सभाले केवल ख्रीष्टियन विश्वासको सिद्धान्तलाई मात्र व्यवस्थित गरेन, यसले रोमी साम्राज्यको राजनीतिक एकता, धार्मिक अधिकार, चर्च प्रशासन तथा भावी युरोपेली सभ्यताको संरचनामाथि पनि गहिरो प्रभाव पारेको थियो। यो परिषद् कोन्स्टाइन महान (Constantine the Great)  को पहलमा आयोजना गरिएको थियो। परिषद् Nicaea मा सम्पन्न भएको थियो, जुन वर्तमान İznik क्षेत्रमा पर्दछ। यस सभामा करिब ३०० भन्दा बढी बिशपहरू सहभागी भएका थिए। उनीहरू रोमी साम्राज्यका विभिन्न भाग अलेक्जान्ड्रिया, एन्टिओक, यरूशलेम, रोम, क्यापाडोसिया, सिरिया तथा एशिया माइनरबाट आएका थिए। नाइसिया परिषद् विशेष…
Read More
एलियालाई एलिशाले “दोब्बर भाग” दिनुहोस् भन्नुको अर्थ चाहिँ के हो ?

एलियालाई एलिशाले “दोब्बर भाग” दिनुहोस् भन्नुको अर्थ चाहिँ के हो ?

यो प्रश्न बाइबल (पुरानो करार) को गहिरो धर्मशास्त्रीय अर्थसँग जोडिएको छ। विशेष गरी २ राजा २:९ मा एलिशाले एलियासँग गरेको अनुरोध हो।  “तपाईंमा भएको आत्माको दोब्बर भाग मलाई दिनुहोस्।” के एलिशाले “दोहोर्‍याएर शक्ति चाहियो” भन्नेको हो  त? होइन । एलिशाले “एलियाभन्दा दुई गुणा चमत्कार गर्न” वा “अझ ठूलो भविष्यवक्ता बन्न” चाहेको होइन। त्यसो भए “दोब्बर भाग (Double Portion)” भनेको चाहिँ के हो ? र यसको  ऐतिहासिक अर्थ के हो ? यसलाई यहूदी कानुनी सन्दर्भ हेर्नु पर्दछ । व्यवस्था २१:१७ अनुसार जेठो छोराले बुवाको सम्पत्तिमा दोब्बर भाग पाउँथ्यो । यसले उत्तराधिकारी (legal heir) भन्ने अर्थ राख्थ्यो त्यसैले “double portion” भन्नाले उत्तराधिकार,…
Read More
परमेश्वर अदृश्य भएतापनि कसरी व्यक्तिगत हुनुहुन्छ ?

परमेश्वर अदृश्य भएतापनि कसरी व्यक्तिगत हुनुहुन्छ ?

मानिसहरूले प्रायः एउटा प्रश्न सोध्छन् “यदि परमेश्वरलाई देख्न सकिँदैन भने उहाँ कसरी वास्तविक र व्यक्तिगत हुन सक्नुहुन्छ ?” धेरै मानिसहरूलाई लाग्छ कि कुनै व्यक्ति हुनको लागि शरीर, अनुहार, वा दृश्य स्वरूप हुनुपर्छ। तर बाइबलले सिकाउने परमेश्वर केवल कुनै शक्ति, ऊर्जा, वा निराकार प्रभाव मात्र होइन; उहाँ जीवित, सचेत, प्रेममय, र सम्बन्ध राख्ने व्यक्तिगत परमेश्वर हुनुहुन्छ। “परमेश्वर अवैयक्तिक ‘शक्ति’ नभएर व्यक्तित्व सम्पन्न व्यक्ति हुनुहुन्छ । उहाँसित ज्ञान, शक्ति, इच्छा अनि भावना छ । मानिस जातिको पनि ज्ञान, शक्ति, इच्छा अनि भावना हुन्छ । तर यसको अर्थ परमेश्वर मानिस जस्तो हुनुहुन्छ भन्ने हुँदैन (होशे ११ः९) । यसको विपरीत यी गुणहरु परमेश्वरमा भएका…
Read More
बाइबल वास्तवमा कसरी बन्यो? बाइबलीय क्यानोन

बाइबल वास्तवमा कसरी बन्यो? बाइबलीय क्यानोन

बाइबललाई आज संसारभरिका ख्रीष्टियनहरूले परमेश्वरको वचनको रूपमा स्वीकार गर्छन्। धेरै मानिसहरू बाइबललाई एउटा पूर्ण पुस्तकको रूपमा हेर्छन्, मानौँ यो कुनै एक समयमा एकै व्यक्तिद्वारा लेखिएको हो। तर ऐतिहासिक रूपमा हेर्दा बाइबल त्यस्तो पुस्तक होइन। वास्तवमा बाइबल विभिन्न समय, विभिन्न भूगोल, विभिन्न भाषा, र फरक धार्मिक समुदायहरूद्वारा विकसित गरिएको विशाल ग्रन्थसङ्ग्रह हो। यसको निर्माण प्रक्रिया लगभग हजार वर्षभन्दा बढी समयसम्म फैलिएको थियो। प्रारम्भिक कथाहरू मौखिक रूपमा सुनाइन्थे। त्यसपछि तिनीहरूलाई लेख्न थालियो। पछि विभिन्न सम्पादक समूहहरूले ती सामग्रीहरूलाई पुनःसंरचना गरे। धार्मिक संकट, युद्ध, निर्वासन, राजनीतिक परिवर्तन, र धार्मिक बहसहरूले पनि बाइबलको विकासमा गहिरो प्रभाव पारे। यही सम्पूर्ण प्रक्रियाबाट “बाइबलीय क्यानोन” को जन्म…
Read More
येशुले  कहिल्यै “म परमेश्वर हुँ मेरो आराधना गर ।” भनेर भन्नु भयो ?

येशुले कहिल्यै “म परमेश्वर हुँ मेरो आराधना गर ।” भनेर भन्नु भयो ?

बाइबलले हामीलाई यो विवरण दिदैन कि येशूले सुनिश्चित शब्द भन्नुभयो, “म परमेश्वर हुँ।” तैपनि, यसको यो अर्थ होइन कि, उहाँले यो घोषणा गर्नुभएन कि उहाँ परमेश्वरको होइन । लेखक निक्की गम्बेल लेख्छन्, “वास्तवमै हो, उहाँ आफू परमेश्वर हुँ भन्दै जताततै दौडनु भएन । तथापि उहाँले सिकाएका शिक्षा र गरेका कामलाई गौर गरेर हेर्ने हो भने येशू आफ्नो ईश्वरत्वप्रति सदैव सचेत रहनुभएको तथ्य सबैले स्पष्ट देख्नेछन् ।” कुनै पनि धर्मका स्थापकले आफू परमेश्वरका पुत्र वा ईश्वरीय व्यक्ति हुँ भनी दावी गरेको छैनन् । तर येशूले भन्नुभएझैँ उहाँ परमेश्वर हुनुहुन्छ भनी ख्रीष्टियनहरुले विश्वास गर्छन् । येशूले जे गर्नुभयो, जे भन्नुभयो, र उहाँ…
Read More
ख्रीष्टियान विश्वासमा Sola भनेको के हो ? यसको महत्व् के छ ?

ख्रीष्टियान विश्वासमा Sola भनेको के हो ? यसको महत्व् के छ ?

ख्रीष्टियान विश्वासमा "Sola" (सोला) भन्नाले प्रोटेस्टेन्ट सुधारकालीन पाँच मुख्य सिद्धान्तहरू लाई बुझिन्छ। यी सिद्धान्तहरू १६औं शताब्दीमा मार्टिन लुथर, जोन काल्भिन जस्ता सुधारकहरूले रोमन क्याथोलिक चर्चको विरुद्धमा प्रस्तुत गरेका थिए। यी पाँच सोला सिद्धान्तहरू यसप्रकार छन्: १. Sola Scriptura (केवल शास्त्र) अर्थ: बाइबल मात्र ईश्वरीय ज्ञानको आधारभूत र अन्तिम स्रोत हो। बाइबल मात्र ईश्वरीय प्रकाशनको अन्तिम र निर्णायक स्रोत हो। चर्चको परम्परा, मानवीय विचार, वा अन्य लेखनहरू बाइबलको बराबरीमा राख्न सकिँदैन । महत्व: मानवीय परम्परा, चर्चको अधिकार वा अन्य स्रोतलाई बाइबलभन्दा माथि राख्नु हुँदैन। विश्वास र व्यवहारको लागि बाइबल नै पर्याप्त छ। सुधारकहरूले देखेका समस्या: रोमन क्याथोलिक चर्चले आफ्ना परम्पराहरू, पोपको घोषणाहरू र मानवीय शिक्षाहरूलाई बाइबलको बराबरीमा राख्थ्यो। उदाहरण: मार्टिन लुथरले…
Read More
बाइबल अनुसार मुक्ति अवधारणा

बाइबल अनुसार मुक्ति अवधारणा

बाइबलको शिक्षाअनुसार मुक्ति ख्रीष्टियन धर्मशास्त्रको केन्द्रिय विषय हो, जसले मानव जीवनको मूल समस्या—पाप—र त्यसको समाधान—उद्धार—लाई स्पष्ट रूपमा प्रस्तुत गर्दछ। बाइबल भन्छ कि मानिस परमेश्वरको स्वरूपमा सृष्टि भए तापनि पापका कारण उहाँसँगको सम्बन्ध बिग्रिएको छ, र यही कारणले उद्धारको आवश्यकता उत्पन्न हुन्छ । “किनकि सबैले पाप गरेका छन् र परमेश्वरको महिमाबाट चुकेका छन्” (रोमी ३ः२३) र “पापको ज्याला मृत्यु हो” (रोमी ६ः२३) भन्ने पदहरूले देखाउँछन् कि सम्पूर्ण मानवजाति पापको अधीनमा छ र आत्मिक रूपमा परमेश्वरबाट अलग भएको छ । आदम र हव्वा को पतनपछि (उत्पत्ति ३) पाप संसारमा प्रवेश ग¥यो, जसले मानवलाई आफ्नै प्रयासले मुक्तिपाउन असमर्थ बनायो र परमेश्वरको हस्तक्षेप आवश्यक…
Read More
योएलको पुस्तकको व्याख्या (The Book of Joel)

योएलको पुस्तकको व्याख्या (The Book of Joel)

योएलकोपुस्तक (The Book of Joel) परिचय: लेखक:  योएल लेखिएको मिति: ८३५-८३० ई. स.अनुमान मुख्य विषय:  परमप्रभुको महान र भयानक दिन  योएल अर्थ: "परमप्रभु परमेश्वर हुनुहुन्छ" हो। योएलको पिताको नाम: "पतुएल" हो। १:१   समय  बाइबलका विभिन्न ईश्वरशास्त्रीका अनुसार अगमवक्ता योएल यहूदा र यरुशलेमको निम्ति नियुक्त गरिएको अगमवक्ता थिए, भनि अनुमान गरिएको छ। त्यो समयमा योएल धेरै पुजाहारिहरुसंग चिरपरिचित भएको कारणले गर्दा उनलाई कतिजनाले "पूजाहारीय" अगमवक्ता थिए, भन्ने अनुमान पनि गरेका छन्। ऎतिहसिकसन्दर्भ  योएलले कुनै पनि राजा वा मिति निर्धारण गर्न सकिने गरि कुनै पनि ऎतिहासिक घटनाको बारेमा बताएका छैनन्। त्यहि कारणले गर्दा उनको अगम्वाणीय सेवा र सन्देशको मिति कहिले थियो…
Read More
पञ्च पुस्तकको परिचय

पञ्च पुस्तकको परिचय

पुरानो करारका पहिलो पाँच पुस्तकहरु उत्पत्ति, प्रस्थान, लेवी, गन्ती र व्यवस्थालाई एकै समूहमा समावेश गरी ‘पञ्चग्रन्थ’ नामाकरण गरी अध्ययन गर्न सकिन्छ । बाइबलको सुरुवात पञ्चपुस्तकबाट सुरु हुने गर्दछ । जुन ख्रीष्टियनहरुको पुरानो करार पहिलो पाँच पुस्तकहरु र यहुदीहरुको धर्मग्रन्थ तोरह हो । तोरहको शब्दको अर्थ ‘शिक्षा, सिद्धान्त वा अर्ती’ भन्ने हुन्छ । मोशाको पुस्तकमा पाँचओटा पुस्तकहरु छन्ः उत्पत्ति, प्रस्थान, लेवीहरु, गन्ती र व्यवस्था यी पुस्तकहरुलाई मोशाको नियमको पुस्तक वा पञ्चग्रन्थ भनिन्छि । जसलाई अंग्रेजीमा पेन्टाटुक भनिन्छि । पञ्चपुस्तकको बारेमा लेखक डन् फ्लेमिङ भन्छन्, “ख्रीष्टियन शताब्दीको आरम्भ वा सम्भवतः त्योभन्दा अघिदेखि नै पुरानो करारको पहिलो पाँच पुस्तकहरुको समूहलाई ‘पञ्च पुस्तक’ भनिने…
Read More
No widgets found. Go to Widget page and add the widget in Offcanvas Sidebar Widget Area.