सामाजिक न्याय (Social Justice) आज विश्वव्यापी रूपमा बहसको विषय बनेको छ। मानव अधिकार, समान अवसर, गरिबी निवारण, लैङ्गिक समानता, जातीय विभेदको अन्त्य, बालअधिकार, श्रमिकको सम्मान तथा शान्तिपूर्ण सहअस्तित्वजस्ता विषयहरू सामाजिक न्यायका महत्वपूर्ण पक्ष मानिन्छन्। यी विषयहरू आधुनिक अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र मानव अधिकार घोषणापत्रमा मात्र सीमित छैनन्; यिनको गहिरो नैतिक आधार प्राचीन धार्मिक ग्रन्थहरूमा पनि पाइन्छ। बाइबल त्यस्ता ग्रन्थहरूमध्ये एक हो, जसले मानव मर्यादा, न्याय, दया, उत्तरदायित्व र प्रेमलाई सामाजिक जीवनको आधारभूत मूल्यका रूपमा प्रस्तुत गर्दछ। बाइबलको सामाजिक न्यायसम्बन्धी शिक्षालाई केवल कुनै विशेष धर्मावलम्बीका लागि मात्र होइन, नैतिक दर्शन, सामाजिक विज्ञान, मानव अधिकार र सार्वजनिक नीतिको दृष्टिकोणबाट पनि अध्ययन गर्न सकिन्छ।…

ख्रीष्टीय मुक्तिको सिद्धान्त (Order of Salvation / Ordo Salutis) अन्तर्गत तीनवटा केन्द्रीय अवधारणाहरूले विशेष स्थान ओगट्छन्: धर्मीकरण (Justification), पवित्रीकरण (Sanctification), र महिमिकरण (Glorification)। यी तीनवटै शब्द एकआपसमा सम्बन्धित भए पनि, प्रत्येकको आफ्नै फरक अर्थ, समय-सन्दर्भ र धर्मशास्त्रीय आधार छ। धेरैजसो विश्वासीहरूले यी शब्दहरूलाई पर्यायवाचीको रूपमा प्रयोग गर्ने गरेको पाइन्छ, तर सुधारवादी (Reformed) र इभान्जेलिकल धर्मशास्त्रले यिनलाई मुक्तिको प्रक्रियाका फरक-फरक चरणका रूपमा स्पष्ट रूपले छुट्याउँछ। यस लेखले बाइबलका सान्दर्भिक पदहरूको आधारमा र प्रमुख धर्मशास्त्रीहरूको दृष्टिकोणसहित यी तीन अवधारणाहरूलाई विश्लेषणात्मक रूपमा प्रस्तुत गर्नेछ। 5 Solas अध्ययनको लागि यहाँ Click गर्नुहोस् । १. धर्मीकरण (Justification) १.१ परिभाषा र प्रकृति धर्मीकरण भनेको परमेश्वरले पापी…

येशू ख्रीष्टको क्रान्ति हतियार, राजनीति वा कानुनको बलमा होइन, बरु केवल प्रेम, करुणा र बलिदानको जगमा उभिएको थियो । प्राचीन संसारको त्यो क्रूर युगमा जहाँ गरिब, दास, महिला र बालबालिकालाई पशुसरह हेला गरिन्थ्यो र 'ग्लाडिएटर' जस्ता खेलका नाममा मानिसलाई मानिसकै अगाडि मारिन्थ्यो । त्यहाँ येशूले हरेक टुटेका र हेपिएका हृदयलाई अंगाल्नु भयो  । उहाँले संसारलाई "आँखाको बदला आँखा" होइन, बरु क्रुसको पीडामा छँदा पनि आफ्ना हत्याराहरूलाई क्षमा गर्दै "हे पिता, यिनीहरूलाई क्षमा गर्नुहोस्" भन्न सिकाउनुभयो । यही क्षमा र प्रेमको बीउले नै इतिहासका अँध्यारा पानाहरूबाट दासप्रथा, सतीप्रथा र शिशु हत्या जस्ता क्रूरताहरूलाई सदाका लागि मेटाइदियो, जसको जगमा आजको मानव अधिकार,…

आजको विज्ञान, प्रविधि, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), सामाजिक सञ्जाल र तीव्र परिवर्तनको युगमा धेरै मानिसहरूले प्रश्न गर्छन् “हजारौं वर्ष पुरानो बाइबल आज पनि सान्दर्भिक छ त?” ख्रीष्टियन दृष्टिकोणबाट हेर्दा बाइबल केवल प्राचीन पुस्तक मात्र होइन, परमेश्वरको जीवित वचन हो, जसले हरेक युगका मानिसहरूलाई सत्य, मार्गदर्शन र आशा प्रदान गर्छ। १. बाइबलले मानव स्वभावको सत्य चित्रण गर्छ समय बदलिन्छ, प्रविधि बदलिन्छ, तर मानिसको आधारभूत स्वभाव उस्तै रहन्छ। आज पनि मानिस प्रेम, शान्ति, क्षमा, अर्थपूर्ण जीवन र आशाको खोजीमा छ। साथै लोभ, घृणा, ईर्ष्या, स्वार्थ र पापका समस्याहरू पनि यथावत् छन्। बाइबलले यी सबै विषयहरूको यथार्थ चित्रण गर्दछ। त्यसैले यसको सन्देश आज पनि…

परिचय नाइसिया परिषद् मानव सभ्यताको धार्मिक तथा राजनीतिक इतिहासमा अत्यन्त महत्वपूर्ण घटनामध्ये एक मानिन्छ। सन् ३२५ मा आयोजित यस विशाल धार्मिक सभाले केवल ख्रीष्टियन विश्वासको सिद्धान्तलाई मात्र व्यवस्थित गरेन, यसले रोमी साम्राज्यको राजनीतिक एकता, धार्मिक अधिकार, चर्च प्रशासन तथा भावी युरोपेली सभ्यताको संरचनामाथि पनि गहिरो प्रभाव पारेको थियो। यो परिषद् कोन्स्टाइन महान (Constantine the Great)  को पहलमा आयोजना गरिएको थियो। परिषद् Nicaea मा सम्पन्न भएको थियो, जुन वर्तमान İznik क्षेत्रमा पर्दछ। यस सभामा करिब ३०० भन्दा बढी बिशपहरू सहभागी भएका थिए। उनीहरू रोमी साम्राज्यका विभिन्न भाग अलेक्जान्ड्रिया, एन्टिओक, यरूशलेम, रोम, क्यापाडोसिया, सिरिया तथा एशिया माइनरबाट आएका थिए। नाइसिया परिषद् विशेष…

यो प्रश्न बाइबल (पुरानो करार) को गहिरो धर्मशास्त्रीय अर्थसँग जोडिएको छ। विशेष गरी २ राजा २:९ मा एलिशाले एलियासँग गरेको अनुरोध हो।  “तपाईंमा भएको आत्माको दोब्बर भाग मलाई दिनुहोस्।” के एलिशाले “दोहोर्‍याएर शक्ति चाहियो” भन्नेको हो  त? होइन । एलिशाले “एलियाभन्दा दुई गुणा चमत्कार गर्न” वा “अझ ठूलो भविष्यवक्ता बन्न” चाहेको होइन। त्यसो भए “दोब्बर भाग (Double Portion)” भनेको चाहिँ के हो ? र यसको  ऐतिहासिक अर्थ के हो ? यसलाई यहूदी कानुनी सन्दर्भ हेर्नु पर्दछ । व्यवस्था २१:१७ अनुसार जेठो छोराले बुवाको सम्पत्तिमा दोब्बर भाग पाउँथ्यो । यसले उत्तराधिकारी (legal heir) भन्ने अर्थ राख्थ्यो त्यसैले “double portion” भन्नाले उत्तराधिकार,…

                     २१ औँ शताब्दीको अति प्रगतिशील र सूचनाको युगमा रहेर पनि परमेश्वर हुनुहुन्छ भन्ने कुरा विश्वास गर्नु मुर्खता होइनन् र ? भौतिक उन्नतिले आजको विश्वमा पनि परमेश्वरको अस्तित्वमाथि विश्वास गर्नु भनेको अज्ञानता हो भन्ने धेरै भौतिकवादी व्यक्तिहरू भेटिन्छन् । जब जब रस्हयका तथ्यहरू खोलिदै जान्छ तब मानिसहरू परमेश्वरको अस्तित्व देखि टाढा गइरहेको समाज हामीहरूको बीचमा रहेको छ । धर्म भित्र रहेका विभिन्न अन्धविश्वासहरूलार्इ वैज्ञानिक खोज तथा अनुसन्धानले गलत प्रमाणित गरिदिएपछि मानिसहरूले परमेश्वरको अस्तित्वमाथि प्रश्न उठाउन थाले र परमेश्वरको अस्तित्वलार्इ पूर्ण रूपमा इन्कार गर्ने समाजको सृजना भयो । यस सम्पूर्ण व्राह्माण्ड कुनै र्इश्वरले सृष्टि नगरि आफै कुनै समय अस्तित्वमा आएको…

ख्रीष्टियान विश्वासमा "Sola" (सोला) भन्नाले प्रोटेस्टेन्ट सुधारकालीन पाँच मुख्य सिद्धान्तहरू लाई बुझिन्छ। यी सिद्धान्तहरू १६औं शताब्दीमा मार्टिन लुथर, जोन काल्भिन जस्ता सुधारकहरूले रोमन क्याथोलिक चर्चको विरुद्धमा प्रस्तुत गरेका थिए। यी पाँच सोला सिद्धान्तहरू यसप्रकार छन्: १. Sola Scriptura (केवल शास्त्र) अर्थ: बाइबल मात्र ईश्वरीय ज्ञानको आधारभूत र अन्तिम स्रोत हो। बाइबल मात्र ईश्वरीय प्रकाशनको अन्तिम र निर्णायक स्रोत हो। चर्चको परम्परा, मानवीय विचार, वा अन्य लेखनहरू बाइबलको बराबरीमा राख्न सकिँदैन । महत्व: मानवीय परम्परा, चर्चको अधिकार वा अन्य स्रोतलाई बाइबलभन्दा माथि राख्नु हुँदैन। विश्वास र व्यवहारको लागि बाइबल नै पर्याप्त छ। सुधारकहरूले देखेका समस्या: रोमन क्याथोलिक चर्चले आफ्ना परम्पराहरू, पोपको घोषणाहरू र मानवीय शिक्षाहरूलाई बाइबलको बराबरीमा राख्थ्यो। उदाहरण: मार्टिन लुथरले…

बाइबलको शिक्षाअनुसार मुक्ति ख्रीष्टियन धर्मशास्त्रको केन्द्रिय विषय हो, जसले मानव जीवनको मूल समस्या—पाप—र त्यसको समाधान—उद्धार—लाई स्पष्ट रूपमा प्रस्तुत गर्दछ। बाइबल भन्छ कि मानिस परमेश्वरको स्वरूपमा सृष्टि भए तापनि पापका कारण उहाँसँगको सम्बन्ध बिग्रिएको छ, र यही कारणले उद्धारको आवश्यकता उत्पन्न हुन्छ । “किनकि सबैले पाप गरेका छन् र परमेश्वरको महिमाबाट चुकेका छन्” (रोमी ३ः२३) र “पापको ज्याला मृत्यु हो” (रोमी ६ः२३) भन्ने पदहरूले देखाउँछन् कि सम्पूर्ण मानवजाति पापको अधीनमा छ र आत्मिक रूपमा परमेश्वरबाट अलग भएको छ । आदम र हव्वा को पतनपछि (उत्पत्ति ३) पाप संसारमा प्रवेश ग¥यो, जसले मानवलाई आफ्नै प्रयासले मुक्तिपाउन असमर्थ बनायो र परमेश्वरको हस्तक्षेप आवश्यक…