आजको संसारमा असल शुक्रबार व्यापक रूपमा मनाउदै आइरहेको छ । “असल शुक्रबार” को अर्थ बुझ्नका लागि हामीले केवल एउटा ऐतिहासिक घटनालाई होइन, त्यसको गहिरो आध्यात्मिक सन्देशलाई बुझ्न आवश्यक हुन्छ । बाहिरी रूपमा हेर्दा यो दिन अत्यन्त दुःखद देखिन्छ, किनकि यही दिन येशू ख्रीष्ट लाई क्रूसमा टाँगेर कठोर पीडा दिइयो र अन्ततः उहाँको मृत्यु भयो । तर ख्रीष्टियन विश्वासमा यही घटनालाई “असल” भनिन्छ, र आजको आधुनिक संसारमा पनि यसको महत्त्व झन् बढ्दो रूपमा देखिन्छ । यसको कारण के हो भने “Good Friday (असल शुक्रबार)” केवल दुःखको कथा होइन, तर आशा, उद्धार, प्रेम, र जीवन परिवर्तनको सन्देश बोकेको दिन हो ।
सबैभन्दा पहिले, आजको संसारमा “Good Friday (असल शुक्रबार)” ले मानव दुःखको अर्थलाई स्पष्ट पार्छ । आज मानिसहरू अनेक प्रकारका पीडाहरू भोगिरहेका छन् । आर्थिक कठिनाइ, अन्याय, युद्ध, रोग, मानसिक तनाव, र सम्बन्धमा टुटफुट । यस्तो अवस्थामा धेरैले सोध्ने गर्छन्: “यदि परमेश्वर हुनुहुन्छ भने, किन दुःख छ?” “Good Friday (असल शुक्रबार)” ले यस प्रश्नको एउटा गहिरो उत्तर दिन्छ । यसले देखाउँछ कि परमेश्वर मानिसको दुःखबाट टाढा बस्ने होइन, तर आफैँ त्यसमा सहभागी हुनुहुन्छ । जब येशूले क्रूसमा पीडा भोग्नुभयो, उहाँले केवल शारीरिक यातना मात्र सहनु भएन, तर सम्पूर्ण मानव पीडालाई प्रतिनिधित्व गर्नुभयो । यसले विश्वासीहरूलाई सान्त्वना दिन्छ कि उनीहरूको दुःख व्यर्थ छैन, किनकि परमेश्वर आफैँले पनि दुःख अनुभव गर्नुभएको छ ।
दोस्रो, “Good Friday (असल शुक्रबार)” आजको संसारमा क्षमा र मेलमिलापको शक्तिशाली सन्देश दिन्छ । आधुनिक समाजमा द्वेष, प्रतिशोध, हिंसा, र विभाजन व्यापक रूपमा फैलिएको छ । मानिसहरू सानो कुरामा पनि एकअर्कासँग टकरावमा जान्छन्, र क्षमा गर्न गाह्रो मान्छन् । तर क्रूसमा, येशूले आफ्ना सताउनेहरूका लागि पनि प्रार्थना गर्दै भन्नुभयो: “पिता, यिनीहरूलाई क्षमा गर्नुहोस् ।” यो कथन केवल धार्मिक शिक्षा मात्र होइन, तर मानव जीवनको लागि एउटा क्रान्तिकारी सिद्धान्त हो । यसले सिकाउँछ कि साँचो शक्ति बदला लिनुमा होइन, तर क्षमा गर्नमा छ । यदि आजको संसारले “Good Friday (असल शुक्रबार)” को यो सन्देशलाई व्यवहारमा उतार्न सक्यो भने, धेरै संघर्षहरू समाधान हुन सक्थे र सम्बन्धहरू पुनःस्थापित हुन सक्थे ।
तेस्रो, “Good Friday (असल शुक्रबार)” आशा र नयाँ सुरुवातको आधार हो । बाहिरी रूपमा हेर्दा क्रूस मृत्युको प्रतीक हो, तर ख्रीष्टियन विश्वासमा यो जीवनको ढोका हो । “Good Friday (असल शुक्रबार)” पछि आउने Easter ले देखाउँछ कि मृत्यु अन्तिम सत्य होइन । अन्धकारपछि उज्यालो आउँछ, र हारपछि विजय सम्भव हुन्छ । आज धेरै मानिसहरू निराशा, असफलता, र जीवनका कठिन परिस्थितिहरूका कारण आशा गुमाइरहेका छन् । तर “Good Friday (असल शुक्रबार)” ले सिकाउँछ कि सबैभन्दा अन्धकारपूर्ण क्षण पनि अन्तिम हुँदैन । यसले मानिसलाई आशा दिन्छ कि परिस्थितिहरू परिवर्तन हुन सक्छन्, र नयाँ जीवन सम्भव छ ।
चौथो, “Good Friday (असल शुक्रबार)” ले परमेश्वरको प्रेमको गहिराइलाई प्रकट गर्छ । मानव इतिहासमा प्रेमका धेरै उदाहरणहरू छन्, तर क्रूसमा देखिएको प्रेम अद्वितीय छ । John Stott जस्ता प्रसिद्ध इश्वरशास्त्रीहरूले भनेका छन् कि क्रूस नै ख्रीष्टियन विश्वासको केन्द्र हो, किनकि यहीँ परमेश्वरको प्रेम सबैभन्दा स्पष्ट रूपमा देखिन्छ । जब येशूले आफ्नो जीवन दिनुभयो, त्यो कुनै बाध्यताले होइन, तर स्वेच्छाले गरिएको त्याग थियो । यसले देखाउँछ कि साँचो प्रेम भनेको केवल शब्दमा होइन, तर बलिदानमा प्रकट हुन्छ । आजको संसारमा, जहाँ प्रेम प्रायः स्वार्थमा आधारित हुन्छ, “Good Friday (असल शुक्रबार)” ले निःस्वार्थ प्रेमको साँचो अर्थ सिकाउँछ ।
पाँचौं, “Good Friday (असल शुक्रबार)” ले मानव समस्याको गहिरो समाधान प्रस्तुत गर्छ । आजका धेरै समस्याहरू केवल बाहिरी होइनन्, तर भित्री—जस्तै पाप, स्वार्थ, लोभ, र घमण्ड । N. T. Wright जस्ता बाइबलीय विद्वानहरूका अनुसार, क्रूसको घटना केवल व्यक्तिगत पापको समाधान मात्र होइन, तर सम्पूर्ण सृष्टिको पुनर्स्थापनासँग सम्बन्धित छ । यसको अर्थ “Good Friday (असल शुक्रबार)” केवल धार्मिक परम्परा होइन, तर मानव जीवनको मूल समस्याको उत्तर हो । यसले देखाउँछ कि साँचो परिवर्तन बाहिरबाट होइन, भित्रबाट सुरु हुन्छ ।
अन्ततः, “Good Friday (असल शुक्रबार)” आज पनि “असल” भनिन्छ किनकि यसको परिणाम असल छ । क्रूसको घटना आफैँमा दुःखद र अन्यायपूर्ण थियो, तर त्यसबाट आएको फल अत्यन्त मूल्यवान् छ; क्षमा, उद्धार, र परमेश्वरसँगको सम्बन्ध । यही कारणले ख्रीष्टियनहरूले यसलाई “Good” अर्थात् “असल” भन्छन् । यो नामले दुःखलाई इन्कार गर्दैन, तर त्यसको परिणामलाई महत्त्व दिन्छ । आजको संसारमा पनि, जहाँ मानिसहरू तत्काल सुख खोज्छन् र दुःखबाट भाग्न चाहन्छन्, “Good Friday (असल शुक्रबार)” ले सिकाउँछ कि कहिलेकाहीँ दुःखमार्फत नै ठूलो भलाइ आउँछ ।
यसरी, “Good Friday (असल शुक्रबार)” आजको संसारमा अत्यन्त सान्दर्भिक छ । यसले मानव दुःखलाई अर्थ दिन्छ, क्षमा र मेलमिलाप सिकाउँछ, आशा प्रदान गर्छ, प्रेमको साँचो उदाहरण देखाउँछ, र जीवनको गहिरो समस्याको समाधान दिन्छ । त्यसैले, यद्यपि यो दिन दुःखद घटनासँग सम्बन्धित छ, यसको सन्देश र परिणामका कारण आज पनि यसलाई “असल शुक्रबार” भनिन्छ । “Good Friday (असल शुक्रबार)” केवल विगतको सम्झना होइन, तर वर्तमान जीवनका लागि मार्गदर्शन र भविष्यका लागि आशाको आधार हो ।
आजको संसारमा ““Good Friday (असल शुक्रबार)” (असल शुक्रबार)” को गहिरो अर्थलाई अझ स्पष्ट रूपमा बुझ्नका लागि बाइबलका पुरानो करार (Old Testament) र नयाँ करार (New Testament) का पदहरूलाई सँगै हेर्न आवश्यक हुन्छ । किनकि ख्रीष्टियन विश्वास अनुसार येशू ख्रीष्ट को क्रूसको घटना आकस्मिक होइन, तर धेरै पहिले नै भविष्यवाणी गरिएको र परमेश्वरको योजनामा रहेको एउटा केन्द्रीय घटना हो । त्यसैले “Good Friday (असल शुक्रबार)” केवल एउटा ऐतिहासिक दिन होइन, तर सम्पूर्ण बाइबलको सत्यतालाई जोड्ने एउटा केन्द्रबिन्दु हो ।
पुरानो करारमा नै येशूको दुःख र बलिदानको संकेतहरू पाइन्छन् । विशेष गरी यशैया ५३ अध्यायलाई “दुःख भोग्ने सेवक” (Suffering Servant) को भविष्यवाणी भनेर चिनिन्छ । यशैया ५३:५ मा भनिएको छ: “तर ऊ त हाम्रा अपराधहरूका निम्ति छेड़ियो । हाम्रा अधर्मका निम्ति ऊ पेलियो । हामीमा शान्ति ल्याउने दण्ड उसमाथि पर्यो, र उसको कोर्राको चोटले हामी निको भयौं ।” यस पदले स्पष्ट रूपमा देखाउँछ कि एक निर्दोष व्यक्ति अरूहरूको पापका लागि दुःख भोग्नेछ । “Good Friday (असल शुक्रबार)” मा जब येशूलाई क्रूसमा टाँगियो, ख्रीष्टियनहरूले विश्वास गर्छन् कि यही भविष्यवाणी पूरा भयो । यसले देखाउँछ कि क्रूस केवल रोमीहरूको क्रूरता होइन, तर परमेश्वरको उद्धार योजनाको हिस्सा थियो ।
त्यस्तै, भजनसंग्रह २२ मा दाऊदले लेखेको पीडाको वर्णन पनि क्रूसको घटनासँग अत्यन्त मिल्दोजुल्दो छ । भजन २२:१ मा लेखिएको छ: “हे मेरो परमेश्वर, तपाईंले मलाई किन त्याग्नुभयो?” यही वाक्य येशूले क्रूसमा हुँदा पनि उच्चारण गर्नुभयो (मत्ती २७:४६) । यस अध्यायमा हात र खुट्टा छेडिएको, लुगा बाँडिएको जस्ता विवरणहरू पनि छन्, जुन पछि येशूको क्रूसको घटनामा पूरा भएको देखिन्छ । यसले “Good Friday (असल शुक्रबार)” लाई एउटा आकस्मिक दुःखद घटना नभई, इतिहासभरि तयार पारिएको परमेश्वरको योजना भएको पुष्टि गर्छ ।
नयाँ करारमा आइपुग्दा यी सबै भविष्यवाणीहरू स्पष्ट रूपमा पूरा भएको देखिन्छ । मत्ती २७, मर्कूस १५, लूका २३, र यूहन्ना १९ अध्यायहरूमा येशूको क्रूसको विस्तृत विवरण पाइन्छ । उदाहरणका लागि, यूहन्ना १९:३० मा येशूले भन्नुभयो: “पूरा भयो ।” (It is finished) यो वाक्य अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ, किनकि यसले देखाउँछ कि उहाँले आफ्नो उद्धार कार्य पूरा गर्नुभयो । यसको अर्थ, मानिसको पापको मूल्य पूर्ण रूपमा तिरिएको छ, र अब मानिसलाई परमेश्वरसँग मिलाप हुन बाटो खुला भएको छ ।
असल शुक्रबारको बास्तविक अर्थ
रोमी ५:८ ले “Good Friday (असल शुक्रबार)” को अर्थलाई अझ स्पष्ट पार्छ: “तर परमेश्वरले हाम्रो लागि आफ्नो प्रेम यसमा देखाउनुहुन्छ कि हामी पापी हुँदा हुँदै पनि ख्रीष्ट हाम्रो लागि मर्नुभयो ।” यहाँ प्रेमको परिभाषा नै बदलिन्छ । आजको संसारमा प्रेम प्रायः स्वार्थमा आधारित हुन्छ, तर क्रूसमा देखिएको प्रेम निःस्वार्थ, बलिदानी, र अनन्त छ । यसले सिकाउँछ कि साँचो प्रेम भनेको अरूको भलाइका लागि आफैँलाई दिन सक्नु हो ।
त्यसैगरी, १ पत्रुस २:२४ मा लेखिएको छ: “उहाँले हाम्रो पापहरू आफ्नै शरीरमा बोक्नुभयो, ताकि हामी पापका लागि मरेर धार्मिकताका लागि बाँचौँ ।” यस पदले “Good Friday (असल शुक्रबार)” को व्यक्तिगत प्रभाव देखाउँछ । यो केवल एउटा धार्मिक सिद्धान्त होइन, तर प्रत्येक व्यक्तिको जीवनसँग सम्बन्धित सत्य हो । यसले मानिसलाई नयाँ जीवनतर्फ बोलाउँछ; पुरानो पापी जीवनबाट बाहिर आएर धार्मिक जीवनतर्फ ।
हिब्रू ९:२८ ले पनि यसलाई पुष्टि गर्छ: “ख्रीष्ट धेरै मानिसहरूको पाप बोक्न एकपटक बलिदान हुनुभयो ।” पुरानो करारमा बारम्बार बलिदान चढाइन्थ्यो, तर येशूको बलिदान अन्तिम र पूर्ण मानिन्छ । त्यसैले “Good Friday (असल शुक्रबार)” लाई ख्रीष्टियनहरूले “अन्तिम बलिदानको दिन” भनेर पनि बुझ्छन् ।
आजको संसारमा यी सबै पदहरूको अर्थ अत्यन्त सान्दर्भिक छ । मानिसहरू अझै पनि पाप, दोष, अपराधबोध, र आत्मिक खालीपनसँग संघर्ष गरिरहेका छन् । “Good Friday (असल शुक्रबार)” ले भन्छ कि यी सबै समस्याहरूको समाधान क्रूसमा पाइन्छ । यसले मानिसलाई क्षमा मात्र होइन, नयाँ पहिचान पनि दिन्छ । अब उनीहरू दोषी होइनन्, तर परमेश्वरका प्रिय सन्तान हुन् ।
यससँगै, “Good Friday (असल शुक्रबार)” ले दुःखको नयाँ दृष्टिकोण पनि दिन्छ । रोमी ८:१८ मा लेखिएको छ: “अहिलेका दुःखहरू भविष्यमा प्रकट हुने महिमासँग तुलना गर्न योग्य छैनन् ।” यसले सिकाउँछ कि वर्तमान दुःख अन्तिम होइन । क्रूसपछि पुनरुत्थान आयो, र त्यसरी नै जीवनका दुःखपछि पनि आशा छ । यही कारणले “Good Friday (असल शुक्रबार)” लाई “असल” भनिन्छ । किनकि यसले दुःखको बीचमा पनि आशा देखाउँछ ।
अन्ततः, “Good Friday (असल शुक्रबार)” को सन्देशलाई John Stott ले यसरी सारांश दिन्छन् कि
“क्रूस बिना ख्रीष्टियन धर्मको कुनै अर्थ हुँदैन ।”
त्यस्तै N. T. Wright का अनुसार,
क्रूस परमेश्वरको राज्यको सुरुवात हो, जहाँ अन्यायमाथि न्याय र मृत्यु माथि जीवनको विजय हुन्छ ।
यी दृष्टिकोणहरूले देखाउँछन् कि “Good Friday (असल शुक्रबार)” केवल धार्मिक परम्परा होइन, तर सम्पूर्ण मानव इतिहासको केन्द्रमा रहेको घटना हो ।
यसरी,
पुरानो करारका भविष्यवाणीहरूदेखि नयाँ करारको पूर्तिसम्म, र आजको संसारको आवश्यकता सम्म, “Good Friday (असल शुक्रबार)” को सन्देश अत्यन्त गहिरो र जीवन परिवर्तन गर्ने छ । यद्यपि यो दिन दुःख र मृत्युको सम्झना हो, यसको परिणाम: उद्धार, क्षमा, प्रेम, र आशाका कारण आज पनि यसलाई “असल शुक्रबार” भनिन्छ ।
Bibliography
Anselm of Canterbury. Cur Deus Homo. Translated by Sidney Norton Deane. Chicago: Open Court Publishing, 1903.
Augustine of Hippo. The City of God. Translated by Marcus Dods. New York: Modern Library, 1950.
Luther, Martin. The Freedom of a Christian. Translated by W. A. Lambert. Philadelphia: Fortress Press, 1960.
Stott, John. The Cross of Christ. Downers Grove, IL: InterVarsity Press, 1986.
Tertullian. On Fasting. In Ante-Nicene Fathers, Vol. 4. Edited by Alexander Roberts and James Donaldson. Peabody, MA: Hendrickson Publishers, 1994.
Wright, N. T. The Day the Revolution Began: Reconsidering the Meaning of Jesus’s Crucifixion. New York: HarperOne, 2016.
